पु:न नापी भनेको के हो? नेपालमा पु:न नापीको अवस्था कस्तो छ?

पुनः नापी

• समाचार
• रातोपाटी स्पेसल
• प्रदेश
• अर्थतन्त्र
• विचार
• टीभी
• स्वास्थ्य
• मनोरञ्जन
• खेलकुद
• अन्य

• ताजा
• लोकप्रिय

• बेलका नगरका ११ भूमिहीन परिवारले पाए जग्गाधनी लालपुर्जा

• यस्तो छ आज तरकारी र फलफूलको मूल्य

• तनहुँमा दुई जनाको मृत्यु

• नरैनापुरमा झन्डै दस हजार बालबालिकाले लगाए दादुराविरुद्धको खोप

• नेपाल वित्तीय संस्था कर्मचारी सङ्घ, एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंकको तेस्रो महाधिवेशन सम्पन्न

• भारतीय नक्कली नोटको कारोबार गरेको आशङ्कामा जिफन्टका सचिव पक्राउ

• शीर्ष स्थानमा रहेको नापोलीलाई १२ अंकको अग्रता

• आल्भेससँग मेक्सिकन क्लबले गर्यो सम्झौता रद्द

२४ घन्टा

पहिलेको नापनक्सामा भन्दा कम त्रुटि होस् भनेर ०५२/५३ सालदेखि पुनः नापी सुरु गरिएको छ ।जग्गा नापजाँच ऐनले पुनः नापीको भने अधिकार दिएको छ ।

पहिले एकैचोटि सबैतिर जग्गा नापिएको थिएन, वडाको सिमाना अनुसार नापिएको थियो । मानौँ, सिमानामा खोला थियो, पछि खोलाले धार बदल्यो र अर्को वडामा जग्गा पर्यो।

अर्को वडामा अर्को व्यक्तिले नापजाँच गर्दा खोलाले धार बदलेको स्थानको जग्गा दोहो¥याएर नापियो, पहिले खेतबारी भनिएको ठाउँलाई अर्कोले फिल्ड बुकमा बगर लेखिदियो । यसकारण पनि अहिले समस्या आएका हुन सक्छन् । पहिले नै दुवै वडाको अवस्था हेरेर नापी गरेको भए समस्या आउँदैनथ्यो । एकसरो नापजाँच सकिँदा पनि एकै ठाउँमा गुजुमुज्जु घर भएका गाउँलाई ‘गाउँब्लक’का रूपमा सिंगो नापजाँच गरियो तर प्रत्येक व्यक्तिलाई लालपुर्जा बाँडिएन ।

सुरुदेखि २०३० सालभित्र उपत्यका र तराईमा जग्गा नापजाँचको काम सकिएको थियो । हदबन्दीलाई हेरेर त्यतिबेला बढी उर्वर र महत्त्वपूर्ण जग्गालाई प्राथमिकता दिइएको हुन सक्छ । जति बेला महत्त्वपूर्ण ठाउँको नापजाँच भयो, त्यतिबेलै गतिलो प्रविधि थिएन । पुनः नापी पनि यही ठाउँमा केन्द्रित गरियो । पुनः नापी गर्दा केही कानुनी अस्पष्टता अनुभूत भइरहेको छ। 

पहिले एउटा ठाउँलाई केन्द्र मानेर नापिन्थ्यो भने अहिले सबै ठाउँलाई मिलाएर वा हेरेर नाप्नुपर्ने भयो, यसकारण पुनः नापीका जटिलता छन् । यद्यपि गाउँब्लकको नापजाँचलाई अन्तिम चरणमा पुर्याईएको छ ।

एउटा बस्तीमा हजार जना बस्छन्, ५० जना बेनिस्सा (प्रमाण नभएका) र स्वबासी (प्रमाण भएका, लालपुर्जा नभएका) छन् भने उनीहरूलाई मात्रै छानेर जग्गा नापजाँच गर्ने कानुनी व्यवस्था छैन, सबैको गर्नुपर्छ । यसकारण कतिपयले लालपुर्जा पाउन ढिलो भइरहेको छ । पुनः नापी चलिरहेको ठाउँमा त यस्ता छुट जग्गाको नापजाँच भइरहेकै छ । तर, पुनः नापी हुँदा पहिले नै गौचरन वा सार्वजनिक आदि उल्लेख भएको जग्गाको नापजाँच गर्ने अधिकार विभागलाई छैन ।

कुनै व्यक्तिको जग्गाको नापजाँच भएको छैन भने, त्यस्तो किन भयो भनेर जान्न सम्पूर्ण केस हेर्नैपर्छ । पहिले एउटा जिल्लामा जति आवादी थियो, त्यति नै जग्गाको नापी भयो । पछि आवादी बढ्यो र त्यहाँ बस्नेहरूको नापजाँच बाँकी रहेको हुन सक्छ ।

पहिलेका गोश्वारा भंग भएर अहिले नापी कार्यालय बनेका छन् । अहिले केही नापी कार्यालयले गाउँब्लकको काम गरिरहेका छन्, बाँकीले पुनः नापजाँचको काम गरिरहेका छ